Motor Kompresyon Kaçağının Sebepleri ve Islak Kompresyon Testi



(Kuru ve ıslak kompresyon testinin yapılışı)
Bölüm 1 - 2

Islak Kompresyon Testi Nasıl Yapılır ?

Yağ ile yapılan ıslak kompresyon testinin amacı, kompresyon kaçağının piston ve piston segmanlarından mı, yoksa supap sisteminden mi olduğunu belirlemek içindir.
Silindirler içerisine bir miktar (tatlı kaşığı kadar) yağ dökülerek yapılır. Silindir içerisine yağ dökülmesinin amacı, piston ve silindir arasında kalacak yağ sayesinde, piston kaynaklı kompresyon kaçaklarının en aza indirilmesidir, böylece pistondan kompresyon kaçağı olmadığı varsayılarak kompresyon testi yapılır ve sonuçlar bu şekilde yorumlanır.

Yapılışı kuru testteki gibidir, sadece ölçümden önce sökülen buji yuvasından tatlı kaşığı (yaklaşık 15 mililitre) kadar motor yağı dökülür ve test bundan sonra yapılır. Fazla yağ dökülürse, yağ hacim kaplayacağından basıncın olması gerekenden yüksek çıkmasına sebep olabilir.

Daha önce yapılan kuru kompresyon testinin ardından yapılan ıslak kompresyon testi sonuçları karşılaştırılıp değerlendirilir.

Önce kuru test yapılır, basıncın standart değerde olup olmadığına bakılır. Normalse, ıslak teste gerek yoktur. Basınç düşükse, kompresyon kaçağı var demektir, ıslak test yapılır.
Islak test yapmanın amacı, kaçak alttan mı üstten mi gerçekleşiyor, bunu belirlemektir. Örneğin kuru testte 100 psi basınç elde edilsin. Olması gereken katalog değer ise 150 psi. Demek ki kompresyon kaçağı var. Şimdi bu kaçağın nereden kaynaklandığını bulmak için ıslak test yapılır. Islak testle piston segmanları (alt taraf) sızdırmaz hale getirilir.

Eldeki basınç 100 psi'ydı. Islak test sonucu basınç 150 psi çıkarsa, kaçağın piston segmanlarından olduğu sonucuna varılır. Demek ki supaplar ve silindir kapak contası zaten sağlammış, kompresyon, segmanlardan kaçıyormuş, yağ dökülünce bunun önüne geçilmiş olmuş.


Eldeki basınç 100 psi'ydı. Islak test sonucu yine 100 psi çıkarsa, demek ki piston ve segmanları sızdırmaz hale getirmenin hiç bir anlamı olmamış, kompresyon supaplardan veya silindir kapak contasıdan kaçmış anlamı çıkar.

Her silindir için kuru ve ıslak test sonuçlarına bakıldığında; Kompresyon testinin sonuçları şöyle değerlendirilebilir.

Kompresyon Kaçağının Sebepleri ve Yorumlanması

Kuru ve ıslak test arasında hiçbir fark yoksa, ve ölçülen basınç, standart değerdeyse, her şey normal demektir. Zaten ilk önce yapılan kuru kompresyon testinde ölçülen basınç (kompresyon) değerinin, standart değerde olduğu görülürse, ıslak test yapmaya gerek yoktur. Motor zaten kompresyon kaçırmıyor demektir.

Örneğin 1. Silindir için;

SUPAPLAR VEYA SİLİNDİR KAPAK CONTASI ARIZALI
Kuru test basıncı ile ıslak test basıncı arasında neredeyse hiç fark yoksa veya çok az fark varsa; ama ölçülen basınç değeri standart değerin altındaysa; bu durumda piston-piston segmanları-silindir (gömlek) sağlam demektir, o silindire ait supaplarda arıza veya silindir kapak contasının o kısmında yanma-sızdırma var demektir. Supaplar yanmış, aşınmış olabilir, supap yayı kırık-eğik olabilir, supap boşluk ayarı bozulmuş olabilir. Bu durum için supap arızası, silindir kapak contası arızasına göre daha olasıdır.

Supap arızası varsa, bunun en yaygın çeşitleri ise; supap boşluk ayarının bozuk olması, supapların yanmış olması, supap yaylarının eğilmesi-zayıflaması (supapları kapatamadan askıda bırakması) olabilir. Supaplarda yanma genellikle daha çok sıcaklığa maruz kaldığından egzoz supaplarında meydana gelir. Emme supapları dışarıdan hava girişiyle daha iyi soğuyabilmektedir.


PİSTON – PİSTON SEGMANLARI – SİLİNDİR (GÖMLEK) AŞINMASI
Islak test sonucuna göre 1. Silindirin basıncı kuru test sonucuna göre çok artmışsa, Örneğin 1 silindir: kuru test 100 psi, ıslak test 150 psi ölçülmüş olsun) basınç değerleri olması gereken normale değere gelmişse, bu durumda o silindirin supapları sağlam, silindir kapak contası sağlam; piston segmanları veya pistonlar veya silindir –gömlekte aşınma var demektir. Kompresyon piston silindir arasından kaçıyor demektir.




PİSTON DELİK
Nadir de olsa piston kafasında oluşabilecek bir delik, o silindir pistonunda kompresyon oluşmamasına sebep olabilir. Piston delinmesi, genellikle enjektörlerin sızdırma-damlatma yapmaları durumunda meydana gelir.

MOTOR SENTE ATLAMIŞ (SUPAP – EKSANTRİK ZAMANLAMASI BOZUK)
Islak test yapıldı ve tüm silindirlerdeki basınç, olması gerekenden düşük çıkıyor. Piston-segman-silindir aşınması yok, silindir kapak contası ve supaplar da sağlam; bu durumda eksantrik mili zamanlaması bozulmuş olabilir, yani motor sente atlamış olabilir. Sente atlamış motorda, piston üst ölü noktaya geldiğinde, supaplar tam olarak kapanmamış olacaktır, bu sebeple motorda tüm silindirler supaplardan kompresyon kaçıracaktır.


SİLİNDİR KAPAK CONTASI YANMIŞ
Kompresyon testinde basınç değerleri okunup yorumlandığında, özellikle yan yana olan iki silindirin basınçları düşükse ve bu basınç değerleri birbirlerine yakın değerlerdeyse, silindir kapak contasının bu iki silindirin olduğu yerdeki kısmı yanmış olabilir, böylece silindirin birinde oluşması gereken kompresyon (basınç), diğerine kaçıyor; yine aynı şekilde diğerinin ki de beridekine kaçıyor demektir. Bu kaçak silindir kapak contasından meydana gelmektedir.


SİLİNDİR KAPAĞI VEYA MOTOR BLOĞUNDA ÇATLAK VAR
Silindir kapağı veya silindir bloğunda (gömleklerde - silindirlerde) çatlak olması durumunda da kompresyon kaçağı meydana gelebilir, böyle bir durumda genellikle motor hararet yapar veya yağ eksiltir veya su eksiltir. Egzozdan beyaz veya mavi duman atabilir.
Bölüm 1 - 2

Yorumlar

  1. Emeğinize sağlık.
    1 sorum olacak: kuru ve ıslak test aynı ya da çok az farklı bir sonuç veriyorsa neden bir soruna işaret etsin ki? Aşağıdaki kısmı biraz daha izah edebilir misiniz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Yukarıdaki yazı, sorunuza yanıt verecek şekilde tekrar düzenlendi.

      Sil

Yorum Gönder

Arızalarla ilgili soru ve cevaplar için: https://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/p/oto-arza-soru-ve-cevaplar.html