Turbo Basınç Sensörü Ne İşe Yarar? Görevi Arızası Nelerdir?

passat turbo basınç sensörü

Turbo Şarj Basınç Sensörü Ne İşe Yarar? Görevi Nedir?
Turbo basınç sensörünün görevi, turbo beslemesinin emme manifolduna gönderdiği basınçlı havanın basıncını ölçerek motor kontrol ünitesine (ECU) göndermektir. Dizel motorlarda, turbo şarj basıncını ayarlamak için bu sensörden gelen sinyaller kullanılır.

Turbo Şarj Basınç Sensörü Nasıl Çalışır?
Turbo basınç sensörünün içerisinde, elektriksel direnci, hava basıncı değişimiyle değişen bir eleman bulunur. Sensör, basınç değişimiyle direncini değiştirirken, bir elektronik devreyle bu direnç değişimi, voltaj değişimine dönüştürülür ve bir voltaj sinyali olarak elektronik kontrol ünitesine (ECU) gönderilir. Turbo basıcı arttıkça, sensörün gerilimi de artacaktır. Elektronik kontrol ünitesi, sensörden gelen her voltaj sinyalini, bir basınç değeri olarak okur. Normalde motor çalıştığında, emme manifoldunda vakum (negatif basınç) oluşurken, turbo beslemeyle bu basınç değeri pozitife dönüşür. Turbo basınç sensörü 4 bar basınca kadar basınç değerleri algılayabilir.
Turbo basınç sensörü 5 voltluk bir gerilimle beslenir. Sensörün soketinde genelde 3 adet pin (bağlantı ucu) bulunur. Bunlar, + uç, - uç (şasi) ve sinyal ucudur.
Bazı motor tiplerinde, turbo basınç sensörü ve emilen hava sıcaklık sensörü bir arada tek yapı içinde bulunmaktadır.

turbo-basinc-sensoru-nerededir

Turbo Şarj Basınç Sensörü Hangi Araçlarda Kullanılır?
Günümüzdeki araçlarda, hem benzinli hem de dizel motorlarda aşırı besleme dediğimiz turbo şarj sistemleri kullanılmaktadır.
 Benzinli motorlarda iki tür turbo şarj kullanılabilir; süperşarj ve egzoz turbo şarj. Süper şarj düşük devirlerde motora hava beslemesi yapar ve süperşarj kompresörü hareketini bir kayışla motordan alır.
Egzoz turbo şarjı ise, daha yüksek devirlerde hava beslemesi yapar ve hareketini motorun egzoz gazından alır.
Motorlarda birden fazla tipte turbo beslemesi kullanılmaktadır. Örneğin; sadece süperşarjlı benzinli motorlar, hem süperşarj hem de turbo şarjlı (çift turbolu) benzinli motorlar, egzoz turbo şarjlı dizel motorlar, çift turbolu dizel motorlar gibi.


Turbo Basınç Sensörü Arızası-Sorunları Nelerdir?
Turbo basınç sensörünün arıza nedenleri genellikle; Sensörün çalışma ömrünün bitmiş olması, sensör ucunun yağ ve kirle kaplanmış olması kirlenmiş olması, sensör bağlatı kablolarında kopukluk-kısa devre, sensör soket bağlantısında boşluk olması, oksitlenme ya da kir-çamur-yağ birikmesi, ECU’nün arızalı olması. Soket ve bağlantı kablosu kopukluk ve gevşeklikleri kolayca giderilebilir. Sensör kirlenmişse, uygun sıvıyla temizlenmelidir.

Turbo basınç sensörü arızalanırsa, ya da aşırı yüksek basınç sinyali gönderirse, motor kontrol ünitesi motoru korumak için sınırlı çalışma moduna geçer. Motorun gücü sınırlandırılır ve çekişi (torku) düşer. Artık turbo şarjın basıç ayarı yapılamaz.


(volkswagen jetta dizel - turbo basınç sensörü?


Turbo Basınç Sensörü Nerededir? (Motordaki Konumu)
Turbo basınç sensörü, emme manifoldu giriş hattındaki plastik boruda, intercooler’dan sonra bulunur ve sonda şeklinde ucu hava hattında bakacak şekilde monte edilmiştir. Sızdırmazlık contası ve bir montaj civatası bulunur.
Benzinli çift turbolu (hem egzoz turbo şarjı hem de süper şarj) araçalarda İntercooler'dan sonra, gaz kelebeğinden önce bulunur.
Bazı modellerde, hortumlarla emme manifoldu giriş hattına bağlı olarak, ayrı bir yerde de olabilir.

turbo-basinc-sensoru-golf


Turbo Basınç Sensörü ile Mutlak Basınç Sensörü (MAP) Arasında Ne Fark Vardır?
Yapısı ve çalışma prensibi, mutlak basınç sensörüne çok benzerdir. Fakat görevi farklıdır.

Turbo basınç sensörü ile mutlak basınç sensörü (MAP) (Emme manifoldu basınç sensörü) arasındaki şöyledir;
*Benzinli-dizel atmosferik motorlarda, turbo basınç sensörü bulunmaz, çünkü zaten turbo beslemeleri yoktur. Doğal emişle çalışırlar.
*Benzinli-dizel turbo şarjlı motorlarda, hem emme manifoldu basınç sensörü (MAP), hem de turbo şarj basınç sensörü ayrı ayrı bulunur.
*MAP sensörü, genelde vakum basıncını ölçer, yani atmosfer basıncı 1 bar olduğuna göre, MAP sensörü genelde 1 barın altındaki vakum değerlerini ölçer. Tam gaz yapıldığında, zaten basınç en fazla 1 bar’a eşit olacaktır.
* Turbo basınç sensörü ise, 1 barın üzerindeki (4 bara kadar), turbo şarjın gönderdiği aşırı besleme (yüksek basınçlı) havanın basıncını ölçer. Yani MAP sensörüyle, turbo basınç sensörünün ölçtükleri basınç aralıkları farklıdır. Ayrıca turbo şarjın performansını ölçmede de bir veri sunar.
* MAP sensörü, gaz kelebeğinden sonra genelde emme manifoldunda bulunur. Turbo basınç sensörüyse, genelde turbo şarjdan ve intercooler soğutucusundan sonra, emme manifolduna giden boru üzerinde bulunur.

(Bakınız: Turbo ve Turbo Arızaları)

Yorumlar

  1. Map ve turbo basinc sensorlerinin gorevleri basinci olcmek tamam. Peki turbo basinc sensorunu map sensorunun takildigi yere taksak ne degisir ?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Yazıda da belirtildiği gibi, Map sensörü düşük basınç değerlerini (1bar civarı) ve vakum değerlerini (negatif basınç, 1 bardan düşük değerleri ölçer.
      Turbo basınç sensörüyse 1-4bar gibi daha yüksek basınç değerlerini algılar. Yani ölçüm skalaları farklı aralıklar olduğundan, adaptasyon sorunu ve hatalı sinyal gönderme gibi sorunlar olabilir.bu da motor performansını bozar ve ihtimalle sensör arızası kaynaklı arıza lambasını yakabilir. Birbirinin yerine kullanılmamalı.

      Sil
    2. Bu barca aracı istop yaptırırmı

      Sil
  2. Aracim 2.0 turbo benzinli astra h motor kodu z20lel. Aracimda takviye basinc sensoru arizasi aliyorum. Ancak sanayiye de gittiysem servise de gittiysemde 2000 liraya yakin para harcadim ama sonuc alamadim. Sensor degisikligi ve temizlik yapildi. Kendim bu sensore gelen giden kablolari tek tek kontrol etmemin bi faydasi olurmu

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. merhaba,
      öncelikle değiştirdiğiniz yeni sensörün tam olarak uygun aynı özellikteki sensör olup olmadığından emin olun.
      Daha sonra turbo şarj beslemesindeki ve intercoolerdaki tüm hortumları ve bağlantıları yırtık-delik-sızıntı var mı kontrol ettirin, belki de sensör sağlamdır, sensör anormal bir basınç değeri okuyordur. Motorun çekişi nasıl? her şey normal mi? bilmiyorum.
      Turbo şarjdaki wesgate valfini kontrol ettirin, bu valf turbonun aşırı basınç göndermesini önler.

      En son kesin çözümse, yetkili serviste seyyar diyagnostik cihazıyla yol testine çıkmak ve yolda kullanım esnasında turbo basınç değerlerini bilgisayarda diyagnostik programında görmek ve bu değerlerin normal olup olmadığına bakmak.

      Sil
    2. takviye basınç sensörü arızasını turbo tamiriyle giderdik ancak araç bu sefer de selenoid valf hatası veriyor yetkili serviste epey uğtaştılar ve izmirden gelen yeni selenoid valfide taksak aynı hatayı almaya devam ettik. selenoid valf iptali yaptılar ama yine devam ediyor. kafayı yememek elde değil. aracımda normal seyirde hiçbir sıkıntı yok biraz sıkıştırırsam servis lambasını yakıyor. tam zorlarsam motoru titretip motor arıza lambasını yakıyor. stop edip çalıştırınca motor arıza lambasını söndürüyor. bi kaç km düzenli kullanırsam araç servis lambasını da söndürüyor. altımdaki araç 2.0 turbo olunca insan ister istemez sıkıştırmak istiyor. ve arıza verince insanı sinir ediyor.yetkili serviste dahil toplam 8 9 yer gezdim ama yapamadılar. ne önerirsiniz???

      Sil
    3. Merhaba,
      Bu tür elektronik arızalar bazen inatçı ve çözümü zor oluyor. Hiç beklenmedik bir sebepten olabiliyor. yaklaşık 10 servis bakmış araca ve biri üstelik yetkili servis. Bu aşamadan sonra önerilebilecek şeyler, yetkili servisin bu sorunla ilgili diğer yetkili servislere de danışarak konuyu derinlemesine araştırmasıdır. Aynı şekilde bu özel servisler için de geçerli. Arızacılık tamamen tecrübeyle gelişen bir deneyim, mutlaka türkiyede bu arızayı çözmüş opel ustaları vardır, sorun onlara ulaşabilmekte. Dediğim gibi, yetkili servisteki ustalarla veya özel servisteki ustalarla iletişiminizi sürdürüp, onların bu arızayı bilen-çözen diğer ustalardan yardım almalarına çalışabilirsiniz.

      Bir ustanın bilmediğini diğeri bilebiliyor çünkü daha önce bu arızayı çözmüş oluyor. Özetle yapılacak şey; farklı servis-ustalarla çözüm aramaya devam etmek olabilir veya yetkili servis, opel genel merkezle iletişime geçip bu sorunun çözümünü onlardan istesin (ya da siz arayın-mail atın), sonuçta ürettikleri aracın çözülemeyen bir arızası var.

      kolay gelsin.

      Sil
  3. Günaydın..
    Renault Clio 3 1.5 DCI 75bg 2008 kullanıyorum. Aracımın tüm motor aksanı değişti. Sadece Turbo Basınç Sensörü değişmedi. 5. Vites 4k devirde 150 nin üstüne çıkamıyorum (Max. 6k devir) Sanayicilerin neredeyse hepsi TBS'ne bağlı olan hortumu çıkartmamı söyledi. Bu sayede azda olsa hiz kazanabilecekmişim. Sizce iyi bir fikir mi? Çok pahalı bir parça olduğu için yenisini almak istemiyorum. Yan sanayi ürünleri çalışmayabilir dediler.
    Teşekkürler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba, soruşturmadan kişisel yorumum olarak söylemem gerekirse, 150kmh hız hiç de fena bir hız değil bu araç için. Dizel aracı 4k üzerinde zorlamak hem motora zarar, hem de çok yakar.hortumu çıkartmayın,

      bu sensör motoru çok fazla basınçtan koruyan bir sensör, abartılı bir örnek vermek gerekirse motora aşırı basınçlı hava göndermek kol çıkartmaya kadar zarar verebilir.

      Çekiş güzelse, yakıt sarfiyatı makulse, hız maks 150 ise, mis gibi kullanın aracı.

      Sil
    2. Ayrıca bu sitedeki Turbo konusunu, wastgate konusunu okuyunuz, belki de Turbo wastegate ayarından Turbo basıncını olması gerekenden daha erken sınırlıyordur. Daha önceleri 4k 150 yi geçiyordum derseniz bu yorum alternatif olabilir.

      (Turbonuz büyük ihtimalle değişken kanatçıklı değildir)

      Sil
  4. merhaba aracımız megane 2 1.5 dizel 100 beygirlik. araca 5000 km önce motor yapıldı. motor yapılana kadar arac turbosu çok iyi durumdaydı. tabiri caizse koltuğa yapıştırıyordu. ancak motor yapıldıktan sonra turbo geç açıyo, 3000 devirde faaliyete geçiyo. bilgisayara bağlattık usta araç boşta çalışırken gaza bastı ve turbo 1000 basıyo bunun en az 1500 basması gerekiyor dedi. turbo değişmesi lazım dedi. başka bi usta turbo elektrovanası değişmeli yada vestgate boruları yanlış takılmış olabilir dedi. sizce sorun ne dir

    YanıtlaSil
  5. Merhaba, öncelikle aşağıdaki linkte turbo şarj ve arıza konusu var okuyunuz.

    Turboyu söküp bakmadan turbo değiştirilmeli demek biraz erken olmuş.
    turbo 1500 1700 devirlerden itibaren etkin olarak basınçlı hava gönderebilmeli, etkin turbo basıncı için 3000 devir çok yüksek. dizel aracı normalde 3000 devirde kullanmayız, 1500 2500 devirde kullanırız.

    turbo sağlamsa
    westgate ayarından, ve/veya westgate'i kumanda eden elektrovanadan, westgate ve elektrovananın hortum bağlantılarındaki kaçaktan, westgate'in diyaframlı basınç tüpündeki bir arızadan, turbodan intercooler'a ve intercoolerdan emme manifolduna giden kalın hava hortumundaki kaçaklardan olabilir.

    bu konulardaki detaylı bilgiyi sitedeki turbo konusunda bulabilirsiniz.


    https://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/2016/06/turbo-ariza-belirtileri-nelerdir-ariza-nasil-anlasilir.html

    https://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/2016/06/turbo-nedir-turbo-sarj-sistemi-calisma-prensibi.html

    YanıtlaSil
  6. 2011 Golf 1.4 tsi otomatik aracım var zaman zaman yokuş çıkışlarında 80km hizi geçemiyorum gaza yüklenince vites artışı yapıyor fakat tekrar 4.vitese düşüyor 80.km hızı geçmiyor yokuş aşağı inişe başlayınca 120 km hıza kadar yüşeniyor fakat vitesi bir türlü 5 6 7 ye yükseltmek istemiyor zorluk çekiyor bir süre sonra düzeliyor yada kontagı aç kapa kendine geliyor ben turbonun devreye girmediğini bariz hissediyorum sizin yorumlarınızı merak ediyorum acaba sıkıntım nedir

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      bu sorunun turbodan kaynaklandığını pek sanmıyorum, turbo daha çok motor devriyle ilgilenir, turbo hiç katkı yapmasa bile bir araç 80km'yi geçebilir diye düşünüyorum. otomatik şanzımandan kaynaklı olabilir.

      yokuş çıkarken gaza yüklendiğinizde vites küçültmeli ve hızlanmalı, olması gereken bu. gazı sonuna kadar kökleyerek deneyin yokuş çıkarken, vites küçültüp 80 i geçmeli. bu olmuyorsa dediğim gibi otomatik şanzımandan olabilir, bir diyagnostik cihazına bağlatıp arıza-hata kaydı araması yaptırabilirsiniz.

      Sil
  7. Iyi akşamlar 2009 dizel passat cc im var arabam çekişen düştü cihaza bağladık yükleme basınç ayarı düşük veriyor sorunumuz nedir acaba

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,
      Turbo basıncı düşük sanırım, turbo arızalarıyla ilgili aşağıdaki yazı faydalı olabilir:

      https://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/2016/06/turbo-ariza-belirtileri-nelerdir-ariza-nasil-anlasilir.html

      Sil
  8. 2005 Renault trafic 1.9dci aracım boşta 3000 deviri geçmiyor tamirciye götürdüm (amcaoğlu) egr yi iptal etmişler. Yine durum aynı. Araç yolda giderken 1750 devirden sonra gaz yemeye ve çekişe başlıyor. 1750 devire kadar gazı sonuna kadar bassan da gaz yemiyor. Tamirciler turbodan diyor. Bence turbo bozuk olsa 1750 devirden sonra gaz yemez. Sorun ne olabilir.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sorun yakıt pompasından olabilir, düşük devirde yeterince yakıt basamıyordur, gaz yemiyordur. Yakıt basınç miktarına yakıt debisine düşük devirlerdeyken clip ile baktırın.

      Sil
  9. Yakıt pompasına baktıracağım da sizin dediğinizi pompacılar anlar mı onu bilemedim. Turbo basınç sensörü, map sensörü, vuruntu sensöründen herhangi biri de Ecu nün enjektörü fakir yakıt için komut göndermesine neden olabilir mi. Dün birşey farkettim, debimetrenin fişini çekip çalıştırdım 2000 devire kadar ağır gaz yiyor turbo devreye girince de 4000 devire kadar çıkıyor. Yani normale biraz yakın. Ama 2000 devire gelinceye kadar sanki motoru birşey tutuyor. Birde rölantide birşey yok ama gaza basınca 2000 devire kadar egzostan mavi duman atıyor.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,

      Pompacılar bu sorundan anlarlar. Önemli olan pompanın yeterince basınç üretetip üretemediğini ölçebilmeleri. Test cihazları varsa bunu belirleyebilirler.

      Sensör arızaları genelde motorun zengin karışımla çalışmasına sebep olur. Fakat dizel motorlar her zaman fakir karışımla çalışır.

      egzozdan mavi duman atması, motorun yağ yaktığı anlamına gelir. Yanma odasına yağ gelmesi; supap keçelerinden, piston yağ segmanlarının aşınmış olmasından vb. olabilir. Ayrıca turbo milinin yatağındaki burçların aşınmasıyla, yağ egzoz hattına geçiyor da olabilir.

      Yetkili servise gitmeniz daha iyi olabilir, tüm değerlerine diyagnostik cihazıyla bakarlar.

      Sil
  10. Herkese slm benim seat leonun var 2012 otomatik dizel yardımcı olmanızı rica ediyorum aracımda 2 ay önce 120 km hızı geçitiğinde araç kendini korumaya alıyor turbo kapanıyor kontağı açıp kapatıyorum sorun bitiyordu sonra ustalara götürdüm aracımı ve 3 değişik usta aracla 15 20 oynadı biri iste turboyu değiştirdi 2000 tl arza Gine'de olmadı aksine Şuan kalkar kalkmaz bu sorunu yapmaya başladı makinanın verdiyi arza söyle yazıyor turboşarj sıkıştırma kontrol pozisyon sensörü A devre yüksek aralıklı diye Yardımcı olursanız sevinirim artık hasta olmak üzereyim saygılar

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,

      Bahsettiğiniz arıza, turbonun basıncını ayarlayan selenoid valfin (elektrovalf) arızalı olması gibi görünüyor. Araştırdığım kadarıyla sizin araçtaki turbo, değişken kanatçıklı turbo, bahsettiğimiz valf bu kanatçıkların açısının ayarlanmasını sağlıyor, bu açı da turbonun basma ayarını değiştiriyor.

      Sorun mekanik olarak turbodan değil, turboyu kumanda eden elektronikten kaynaklanıyor olabilir.

      2000 tl verdiğiniz servisin, bu sorunu çözmesini talep etmeniz mantıklı.

      Daha fazla bilgi için:
      https://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/2016/06/turbo-ariza-belirtileri-nelerdir-ariza-nasil-anlasilir.html

      Sil
  11. Merhaba.
    2008 seat leon yolda giderken yüksek devirlerde stop ediyor bunun sebebi ne sizce

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba,

      Aracı ilk iş arıza test cihazına bağlatıp arıza hafızasına baktırın. Motor çalışırken stop etme durumu krank devir sensörü arızasından olabiliyor. İyi bir servise gidiniz.

      Sil

Yorum Gönder

Arızalarla ilgili soru ve cevaplar için: https://otomobilteknoloji.blogspot.com.tr/p/oto-arza-soru-ve-cevaplar.html